Over zuster Rachel

Met vier zussen en vijf broers bracht Rachel de Baerdemaeker haar jeugd door in het Pajottenland. Eerst in Sint-Katherina-Lombeek, daarna in Gaasbeek. In 1922 zag ze het levenslicht te midden van de nog immer groene weiden en in volle aardappeloogst… De boerenstiel kreeg ze dan ook met de koemelk mee. Nogal wiedes dat ze landbouwregentes werd, een voor die tijd hogere studie die je buiten de praktijk een behoorlijke wetenschappelijke vorming meegaf.
Het moet zijn dat Sint-Franciscus een van zijn vogeltjes uit het het Pajotteland het meest geschikt achtte om in zijn ‘volière’ op te nemen en om in zijn spoor aandacht op te eisen voor de minsten der aarde. Rachel werd in 1946 zuster Laurentine. Zoals de geplogenheden toen vereisten, liet ze haar hebben en goed achter, incluis haar naam.
Dat was buiten haar roots gerekend, want haar familie en nauwste vrienden in Huizingen en elders kennen haar als zuster Rachel, ‘ons Rachel’ of nog intiemer ‘tante nonneke’.
En dat lijkt ons nog het ‘simpelste’ … zo bleef ze een van ons.

Toen zuster Rachel na 8 lange jaren wachten, eindelijk naar het missiewerk vertrok, kon ze blijven rekenen op de steun van vele familieleden, vrienden en kennissen uit de streek waar ze vandaan kwam en erbuiten.
In 1954 begon ze als onderwijzeres-directrice in een huishoudschool in het Rwandese Nyamasheke.
Ze boden er o.m. een pedagogische opleiding aan.

Onder haar impuls werd deze omgevormd tot een school met een technische en een algemene secundaire school, waar nu nog twee wetenschappelijke richtingen aangeboden worden: bio-chemie en wiskunde-fysica.

Na 33 jaar dienst als directrice ging zuster Rachel met pensioen, maar zo kon de carrière van de Franciscaanse zuster niet eindigen. De congregatie van de Zusters van Sint-Franciscus was immers al van 1936, met in de loop der jaren, 33 Belgische zusters in Rwanda werkzaam. Die hadden er samen met de Witte Paters een lagere school een hospitaal, een gezondheids- en een voedingscentrum opgericht. Steeds meer nieuwe posten boden basis- en middelbaar onderwijs, voedings- en gezondheidscentra hielpen de plaatselijke bevolking, ateliers voor vrouwen en begeleiding voor bejaarden en weeskinderen waren dagelijkse zorg voor de zusters.
Jonge vrouwen sloten zich aan bij de kloosterorde. Die zullen het werk van Sint-Franciscus verderzetten.

Tijdens de genocide werden veel posten geplunderd en vernietigd, inlandse zusters moesten op de vlucht.
Tenslotte moest ook zuster Rachel, een van de laatste drie Belgische zusters aldaar naar België terugkeren.
Geen dag ging voorbij of ze moest op een of andere wijze te weten komen hoe de toestand in Gyangugu – Nyamasheke evolueerde en geen mens kon haar tegenhouden om opnieuw naar Rwanda te trekken. Het hospitaal van Mibirizi dat naar westerse normen goed uitgerust was, werd intussen verwoest.
Hoe was het gesteld met de boerderij die de Pajotse landbouwersdochter met de hulp van familie en vrienden opgestart was?

Intussen is zuster Rachel alweer terug in ons land. Van zodra de kust immers min of meer veilig werd, ging ze alweer aan de slag op de boerderij, waar alles min of meer gespaard bleef. De verzending van allerlei hulpgoederen viel inmiddels wat stiL De gezondheidstoestand van schoonbroer Jef Maerten heeft daar veel, zoniet alles mee te maken. Toch worden nog tonnen melkpoeder, dankzij de hulp van bevriende congregaties, naar Nyamasheke verzonden en uitgedeeld.

Maar ook na haar 80ste verjaardag op 8 september, wil onze zuster opnieuw naar de Rwandese mensen, die haar nodig hebben. Haar plaats is immers, zoals haar grote voorbeeld ‘tussen de armen en behoeftigen’!
Terwijl zuster Rachel in ons land wat uitrust, zorgt dierenarts Placide Birere Safari voor de dagelijkse leiding van de boerderij.

Het ondersteuningscomité ‘Vriendenkring Zuster De Baerdemaeker’ evalueerde onlangs het landbouwproject en wil het blijven steunen mits haar inbreng steeds ten goede komt aan de plaatselijke bevolking. De verbetering van de runderrassen speelt hierbij een grote rol. Jonge dieren worden aldus doorverkocht en deze werkwijze resulteert dan weer voor een verhoogde melkproductie.

Heeft de congregatie van de Zusters van Sint-Franciscus inmiddels het nodige gedaan opdat de Rwandese zusters onafhankelijk konden worden, dan blijft zuster Rachel de gewaardeerde rots in de branding.
Dankzij haar sterke persoonlijkheid, bleef de missiepost van Nyamasheke gespaard.

Ter gelegenheid van de 80ste verjaardag van haar beschermelinge, had de Vriendenkring nog een verrassing in petto.
Familie en vrienden organiseerden op 15 september een vriendenmaal Als ze in oktober terug afreist naar het verre Rwanda, neemt ‘tante nonneke’ de opbrengst mee naar het verre Rwanda. Het geld zal weer goed besteed worden.
Wie nu nog zijn steentje wil bijdragen, kan dat op rekening 363-0025480-09 van de Vriendenkring Zuster Rachel De Baerdemaeker..

Hugo Partous
ter gelegenheid van de 80ste verjaardag van zuster Rachel in 2002

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *